Bülbülü Öldürmek*

  Yazar Harper Lee'nin kaleme aldığı Pulitzer ödüllü "Bülbülü Öldürmek" kitabı, 1960 yılında yayımlandığı günden bugüne işlediği güncel temalar nedeniyle Amerikan Edebiyatı'nın yanı sıra tüm okuyucuların kalbinde de yer edinmiş olmazsa olmaz dedirten eserlerden biridir.

 Yalın ama çarpıcı bir dil aracılığıyla yazılmış olan Bülbülü Öldürmek kitabı, 1950'ler Amerikası'nda yaşanan sadece siyahi ırkçılığının değil aynı zamanda cinsiyet eşitsizliği ve sosyoekonomik eşitsizliğin de üzerinde durmaktadır.

 Siyahi bir adamın beyaz bir kadına tecavüz ettiği iddiasıyla suçlanması ve akabinde gelişen olaylar 9 yaşındaki bir kız çocuğu olan Scout Finch'in gözünden anlatılır. Scout Finch'in babası Atticus avukat olarak bu siyahiyi,Tom Robinson'ı,savunmasına ve suçunu aklayan ifadeler sunmasına rağmen hiçbir Maycomb'lu bu zenciye inanmamış ve mahkeme kararı ile idamına karar verilmiştir. Bu yürek burkan olaylar 1950'ler Amerika ülkesinde ırk eşitsizliğini acı bir biçimde gözler önüne seriyor.

 Irkçılığın yanı sıra toplum içinde başka eşitsizlik problemleri de yok değildir ne yazık ki. Abisi Jem'in ana karakter Scout'a karşı "Bazen bir kız gibi davranıyorsun,utanç verici bir davranış ." demesi veyahut bir başka örnek verecek olursak kadınların hassas ve narin yapıları gereği davalarda yargıçlık yapmalarına engel olunması da cinsiyet eşitsizliğine değinmektedir.

 Halasının Scout'a başka bir aile olan Ewellar'ın çocuklarıyla beraber oynayamamasının sebebi olarak "O ayak takımı içinden gelen bir çocuk,onunla düşüp kalkmana ,onun alışkanlıklarını edinmene ,ondan kim bilir neler öğrenmene izin veremem." demesi ise toplumsal eşitsizliklerin meydana gelmesiyle kalmayıp çocuklara küçük yaşta aşılanmasını da göstermektedir.

 Herkesin okuması gerektiğine inandığım bu eser için düşüncelerim ise sadece siyahilere karşı olmaksızın yapılan tüm ırkçılıkların,toplumsal fırsat eşitsizliğinin ve cinsiyet eşitsizliğinin sadece 1950'ler Amerikası'nda değil günümüzde birçok ülke veya toplumda da görüldüğü yönünde. Çağdaş dünya edebiyatının en önemli ve özgün örneklerinden biri olan bu klasik romanda masum bir siyahinin tecavüz ettiği iddiasıyla suçlanması,kadınlara ve erkeklere aynı hakların tanınmaması , sosyoekonomik yönden durumu iyi olmayanlara alt sınıf muamelesi yapılması ve çocuklara da küçük yaşlardan itibaren toplumsal eşitsizliklerin empoze edilmesi insanlığın adalet,özgürlük ve eşitlik konularında hâlâ gelişemediğini üzücü bir şekilde okura hissettiriyor.

 1962 yılında filmi de çekilen Bülbülü Öldürmek; işlediği adalet , özgürlük ve eşitlik gibi güncel temalarla yayımlandığı zamandan bu ana kült bir eser olmuş ve gelecekte de şüphesiz yerini koruyacaktır.

 "Tutuklanmaktan mı korktun,yaptığın şeyi kabullenmek zorunda kalmaktan mı?"
"Hayır efem,yapmadığım şeyi kabullenmek zorunda kalmaktan."